Dấu hiệu hồi sinh giữa ngổn ngang tàn phá

Một phần của Sendai, 4 tuần sau thảm hoạ

Một thtáng sau trận động đất và sóng thần, Sendai, thủ phủ của tỉnh Miyagi - khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất của động đất và sóng thần hôm 11/3, vẫn là một thành phố ngổn ngang bàn ghế, đồ chơi, xoong nồi… Hàng triệu tấn rác, gạch đá, mái tôn … ùn lên hai bên đường.

Sendai với 1 triệu dân số nay chỉ còn là một thành phố bị chia đôi: một bên là những khu ven biển hoang tàn, đổ nát, hải cảng và sân bay vẫn tê liệt hoàn toàn; Bên kia là khu trung tâm thành phố, nơi nhà cửa ít bị hư hại, thì người dân cố gắng xoa dịu vết thương để tìm lại nhịp sống của thời kỳ trước biến cố 11/3. Mối quan tâm hàng đầu của người dân tại đây là làm thế nào để tiếp tục sống trong khung cảnh hoang tàn này.

Tại đây ngân hàng, bưu điện và nhiều công sở đã mở cửa trở lại. Siêu thị lại đầy ắp hàng hóa, các hàng quán lại tấp nập người lui tới. Riêng chỉ có những hàng xe dài xếp đợi đổ xăng hay những xe ủi, xe tải bận rộn suốt ngày là dấu hiệu cho thấy thành phố cảng Sendai vừa trải qua một cơn ác mộng.

Cặp sách của các em học sinh ở trường tiểu học Ishinomaki thuộc tỉnh Miyagi, nơi 80% học sinh và giáo viên đã chết hoặc mất tích.

Một phụ nữ giữa núi rác ở Kesennuma, Miyagi

Hiện cả thế giới đang dõi theo những diễn biến khó lường tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima I và lo lắng cho hàng ngàn người dân Nhật Bản đang phải chống chọi với thảm họa thiên nhiên. Nhưng cũng chính trong những giờ phút cả thế giới hồi hộp theo dõi từng diễn biến từ đây, hãng tin The Guardian đã cho đăng tải một bức thư ghi lại nội dung trao đổi giữa hai nhân viên của công ty điện lực Tokyo (TEPCO) đang phục vụ tại nhà máy điện hạt nhân tại Fukushima I. Bức thư làm cho nhiều người trên khắp thế giới hiểu được thế nào là tính cách Nhật.

“Khóc lóc là vô ích, và nếu chúng ta đã rơi vào địa ngục thì tất cả những gì chúng ta còn lại đều phải hướng về phía thiên đàng”, nhân viên làm việc tại nhà máy điện gặp sự cố viết. Nhân viên còn lại, đang làm việc tại văn phòng công ty ở Tokyo, trả lời: “Tất cả mọi người vô cùng kính trọng và đang chụm đầu lại để cùng cầu nguyện cho những ai đang đảm nhận trọng trách cao cả, chiến đấu ở tiền tuyến.”

Chính phủ Nhật Bản hôm qua đã loan báo các biện pháp mới đối với các cơ sở hạt nhân.

Cơ quan An toàn Hạt nhân và Công nghiệp nói rằng tất cả các cơ sở hạt nhân kể từ nay phải có hai máy điện dự phòng thay vì chỉ có một như trước.

Một góc nhà máy điện hạt nhân Fukushim I được chụp 3 tuần sau thảm hoạ. Chính phủ Nhật Bản hôm qua đã loan báo các biện pháp mới đối với các cơ sở hạt nhân.

Thảm họa tại Fukushima còn tồi tệ hơn cả những gì có thể xảy ra với Nhật Bản, không hẳn bởi vì đó sẽ là một thảm họa phóng xạ mới. Người Nhật đang sống theo những truyền thống mà cha ông họ đã tạo dựng từ xưa. Hàng trăm năm trôi qua cũng không làm thay đổi những nghi thức, sự phân tầng xã hội cũng như các nguyên tắc thông qua những quyết sách quan trọng.

Những người đã sống ở Nhật nhiều năm cho biết đây không chỉ đơn thuần là một đất nước mà là cả một nền văn minh. Trong con mắt của người nước ngoài, sự kín đáo là đặc điểm chính trong tính cách của người Nhật. Theo Giám đốc học viện ngoại giao, nguyên đại sứ Nga tại Nhật Bản, ông Aleksandr Panov, Nhật Bản là dân tộc của những người sống nội tâm.

Trong khi đó, bất chấp hàng trăm ngàn người mất nhà, nhu yếu phẩm khan hiếm, dường như các quy tắc ứng xử bất thành văn đã đoàn kết người Nhật lại với nhau.

Tinh thần cùng chia sẻ nỗi đau được cảm nhận ở khắp nơi trên nước Nhật. Hình ảnh về tàn phá của trận động đất và sóng thần được chiếu liên tục trên các đài truyền hình. Nhiều người quan sát ở nước ngoài nhận ra nét chịu đựng, khắc kỷ trên gương mặt của dân chúng Nhật Bản.

Những bé trai vui chơi tại khu vực trường học, nay là nơi tạm trú cho những người mất nhà cửa, ở Rikuzentakata, tỉnh Iwate, ngày 7/4.

Một bé gái cùng mẹ trong ngày đầu tiên đến trường ở Fukushima, hôm 6/4

Khoảng 200.000 người mất nhà đang sống tại các nhà tạm, nhưng công tác dọn dẹp đã tiến hành mạnh mẽ nhờ một đạo quân tình nguyện đổ về từ khắp mọi miền Nhật Bản.

Hiện dân chúng Nhật đang chia thành hai khu vực – những người đang sống trong vùng bị thiên tai và khu vực không bị ảnh hưởng. Tại Tokyo và các khu dân cư không bị ảnh hưởng bởi động đất và sóng thần, cuộc sống vẫn diễn ra bình thường mà nó vốn có, không hề thấy dấu hiệu nào của sự hoảng loạn hoặc lộn xộn.

Tại khu thương mại Ginza nhộn nhịp của Tokyo, một người bán khoai lang nướng bên đường cho biết từ mấy tuần qua, khoai của ông bán rất chạy. Có lẽ đây là dấu hiệu cho thấy thủ đô Nhật Bản đang tập sống theo lối khắc khổ. Các nhà hàng sushi, các quán karaoke bây giờ đều vắng khách.

Mùa này mọi năm là mùa hoa anh đào của Nhật, mùa của lễ hội và hồi sinh. Năm nay, cảnh này không còn nữa, Chính phủ tuyên bố hủy bỏ ngày lễ chính thức của đất nước là Lễ hội Sakura. Nhưng thế giới lại một lần nữa thấm thía sự kính trọng đối với những người dân Nhật Bản: hàng ngàn người Nhật vẫn đến khu vườn Anh đào trước Hoàng thành, cho thấy rằng những truyền thống văn hóa–tinh thần của quê hương họ không đổi thay.

Hoa Anh đào nở rộ ở Tokyo, báo hiệu sự hồi sinh.