Kinh tế thế giới tăng trưởng chậm lại và lãi suất giảm khiến các ngân hàng Trung ương toàn cầu có thêm cơ hội cắt giảm tỷ lệ lãi suất để kích thích kinh tế tăng trưởng.
Đầu tháng 7, hàng loạt ngân hàng lớn trên thế giới từ châu Âu đến châu Á đã cắt giảm mạnh lãi suất với hy vọng tăng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp.
Bất ngờ nhất là việc Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB) và Ngân hàng trung ương Trung Quốc trong cùng một ngày 7/6 hạ lãi suất.
Động thái của ngân hàng trung ương Trung Quốc khiến các nhà đầu tư đặc biệt quan tâm. Hôm 7/6, Trung Quốc bất ngờ tuyên bố hạ lãi suất lần đầu tiên kể từ năm 2008. Theo đó Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc hạ lãi suất tham chiếu 25 điểm bắt đầu từ ngày 9/6, lãi suất vay một năm hạ xuống còn 6,31%. Chưa đầy một tháng sau đó, hôm 12-7, tỷ lệ lãi suất của Trung Quốc tiếp xuống 6%.
Động thái cắt giảm lãi suất của Trung Quốc cho thấy Bắc Kinh đang lo ngại trước tình trạng chi phí vay vốn đang trở thành rào cản đối với hoạt động chi tiêu của các công ty cũng như tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế lớn thứ nhì thế giới. Hôm 23/5, Hội đồng Nhà nước Trung Quốc cảnh báo, những rủi ro suy giảm tăng trưởng kinh tế đang gia tăng. Trong khi đó, 3 ngân hàng của Trung Quốc tiết lộ với Bloomberg rằng, các ngân hàng lớn nhất ở nước này có thể không đạt mục tiêu tăng trưởng tín dụng lần đầu tiên trong ít nhất 7 năm do nhu cầu vay vốn suy yếu.
“Việc hạ lãi suất chứng tỏ Chính phủ Trung Quốc đang đẩy mạnh chính sách kích thích. Những rủi ro suy giảm tăng trưởng đang tiếp tục đặt ra thách thức lớn đối với nền kinh tế Trung Quốc, trở thành mối lo hàng đầu thay cho lạm phát”, ông Sun Junwei, một chuyên gia kinh tế của HSBC, nhận xét.
Tháng 5 vừa qua, hoạt động sản xuất công nghiệp của Trung Quốc tăng trưởng chậm nhất trong 6 tháng. Một loạt thống kê khác gần đây cũng cho thấy sự suy giảm của nền kinh tế này. Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo tháng trước đã cam kết sẽ nhấn mạnh nhiều hơn vào vấn đề ổn định tăng trưởng.
Giá cả hàng tiêu dùng của Trung Quốc tháng Năm tăng thấp nhất trong vòng hai năm qua, đồng thời sản lượng sản xuất và bán lẻ đều tăng chậm, là những nguyên nhân gây áp lực lên chính phủ nước này phải giảm lãi suất. Thứ bảy tuần trước, Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc cho biết, lạm phát tháng Năm chỉ tăng 3% so với năm trước đó, sản xuất chỉ tăng 9,6%, thấp hơn mức dự báo là 9,8% và sản lượng bán lẻ chỉ đạt 13,8%. Những con số này càng làm tăng thêm lo ngại khi tình hình tăng trưởng trên thế giới cũng không có gì khả quan hơn, Hy Lạp có nguy cơ rời khỏi eurozone, Tây Ban Nha yêu cầu một gói cứu trợ các ngân hàng và tăng trưởng việc làm tại Mỹ lại có dấu hiệu chậm lại.
Một loạt nhà dự báo gần đây đã cắt giảm dự báo tăng trưởng kinh tế Trung Quốc năm nay. Theo dự báo của Credit Suisse, quý 2 này, kinh tế Trung Quốc có thể chỉ tăng 7% hoặc thấp hơn so với cùng kỳ năm trước, từ mức tăng 8,1% trong quý 1 - quý thứ 5 giảm tốc liên tục của kinh tế Trung Quốc.
Một số chuyên gia dự báo, Trung Quốc có thể tung ra một gói kích thích kinh tế mới. Tuy nhiên, một bài báo trên Tân hoa xã mới đây khẳng định, Bắc Kinh không có ý định tung ra một gói kích thích lớn nào nữa.
Từ đầu năm đến nay, lạm phát ở Trung Quốc đã giảm tốc, tạo điều kiện cho việc nới lỏng chính sách. Trong tháng 4 vừa rồi, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của nước này tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu tháng thứ 4 liên tục ở dưới mục tiêu 4%. Vào tháng 7 năm ngoái, lạm phát của Trung Quốc lên tới 6,5%, cao nhất kể từ năm 2008.
Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã quyết định hạ 0,25% lãi suất chủ chốt, xuống còn 0,75% từ ngày 5-7 với mục tiêu kích thích nền kinh tế châu Âu đang trì trệ. Tuy nhiên, việc giảm lãi suất chủ chốt xuống mức thấp kỷ lục của ECB chưa đủ để khôi phục sinh lực Khu vực đồng ơ-rô (Eurozone) đang chìm trong khủng hoảng nợ. Theo các chuyên gia kinh tế, dù việc ECB cắt giảm lãi suất lần này được coi là một bước đi lịch sử, vì lần đầu tiên lãi suất trong khu vực được hạ xuống dưới 1%, nhưng lại không có tác động đáng kể đối với việc kích thích nền kinh tế trong Eurozone và Liên hiệp châu Âu (EU).
Trước đó, hàng loạt các ngân hàng trung ương cũng thông báo hạ tỷ lệ lãi suất.
Tháng 4-2012, Ấn Độ đã cắt giảm tỷ lệ lãi suất tham chiếu lần đầu tiên kể từ năm 2009 từ 8,5% xuống 8%. Sản lượng công nghiệp của Ấn Độ tháng Tư tăng thấp hơn dự kiến. Sản lượng sản xuất và khai khoáng tăng 0,1% so với cùng kỳ năm ngoái, sau khi giảm 3,2% vào tháng Ba, theo số liệu của Văn phòng Thống kê Trung ương Ấn Độ công bố ngày 12/6. GDP của nền kinh tế lớn thứ ba châu Á trong quý I của Ấn Độ xuống 5,3%, mức thấp nhất trong 9 năm qua do tác động của tăng trưởng toàn cầu đi xuống và bế tắc chính trị khiến đầu tư giảm sút. Dự kiến Ngân hàng Trung ương Ấn Độ (RBI) sẽ còn tiếp tục hạ tỷ lệ lãi suất hơn nữa trong thời gian tới, ngay cả khi lạm phát tăng trên mức 7%.
Ngày 30/5, Ngân hàng Trung ương Brazil - nền kinh tế lớn nhất khu vực châu Mỹ Latinh - đã cắt giảm lãi suất chuẩn cho vay xuống mức thấp nhất từ trước tới nay nhằm thúc đẩy tăng trưởng của nền kinh tế trong nước. Theo đó, lãi suất chuẩn cho vay giảm 50 điểm cơ bản, xuống còn 8,5%.
Đối với Chính phủ Brazil, những tuần vừa qua mang lại chiến thắng đã được mong đợi từ lâu khi đồng real yếu đi so với USD và lãi suất xuống thấp. Tuy nhiên, còn rất nhiều rào cản kéo Brazil lại phía sau.
Ngày 5/6, Australia đã giảm lãi suất chủ chốt từ 3,75% xuống còn 3,5%, mức thấp nhất kể từ năm 2009 khi nợ công châu Âu diễn biến xấu đi còn tăng trưởng của Trung Quốc thì chậm lại, mặc dù nước này đạt được nhiều tăng trưởng ấn tượng trong quý I vừa qua
(Theo VINANET)
